• История -Публицистика -Психология -Религия -Тюркология -Фантастика -Поэзия -Юмор -Детям                 -Список авторов -Добавить книгу
  • Константин Пензев

    Хемингуэй. Эпиграфы для глав

    Мусульманские праздники

    Тайны татарского народа


  • Полный список авторов

  • Популярные авторы:
  • Абдулла Алиш
  • Абдрахман Абсалямов
  • Абрар Каримулин
  • Адель Кутуй
  • Амирхан Еники
  • Атилла Расих
  • Ахмет Дусайлы
  • Аяз Гилязов
  • Баки Урманче
  • Батулла
  • Вахит Имамов
  • Вахит Юныс
  • Габдулла Тукай
  • Галимжан Ибрагимов
  • Галимъян Гильманов
  • Гаяз Исхаки
  • Гумер Баширов
  • Гумер Тулумбай
  • Дердменд
  • Диас Валеев
  • Заки Зайнуллин
  • Заки Нури
  • Захид Махмуди
  • Захир Бигиев
  • Зульфат
  • Ибрагим Гази
  • Ибрагим Йосфи
  • Ибрагим Нуруллин
  • Ибрагим Салахов
  • Кави Нажми
  • Карим Тинчурин
  • Каюм Насыри
  • Кул Гали
  • Кул Шариф
  • Лев Гумилёв
  • Локман-Хаким Таналин
  • Лябиб Лерон
  • Магсум Хужин
  • Мажит Гафури
  • Марат Кабиров
  • Марс Шабаев
  • Миргазыян Юныс
  • Мирсай Амир
  • Мурад Аджи
  • Муса Джалиль
  • Мустай Карим
  • Мухаммат Магдиев
  • Наби Даули
  • Нажип Думави
  • Наки Исанбет
  • Ногмани
  • Нур Баян
  • Нурихан Фаттах
  • Нурулла Гариф
  • Олжас Сулейменов
  • Равиль Файзуллин
  • Разиль Валиев
  • Рамиль Гарифуллин
  • Рауль Мир-Хайдаров
  • Рафаэль Мустафин
  • Ренат Харис
  • Риза Бариев
  • Ризаэддин Фахретдин
  • Римзиль Валеев
  • Ринат Мухамадиев
  • Ркаил Зайдулла
  • Роберт Миннуллин
  • Рустем Кутуй
  • Сагит Сунчелей
  • Садри Джалал
  • Садри Максуди
  • Салих Баттал
  • Сибгат Хаким
  • Тухват Ченекай
  • Умми Камал
  • Файзерахман Хайбуллин
  • Фанис Яруллин
  • Фарит Яхин
  • Фатих Амирхан
  • Фатих Урманче
  • Фатых Хусни
  • Хабра Рахман
  • Хади Атласи
  • Хади Такташ
  • Хасан Сарьян
  • Хасан Туфан
  • Ходжа Насретдин
  • Шайхи Маннур
  • Шамиль Мингазов
  • Шамиль Усманов
  • Шариф Камал
  • Шаукат Галиев
  • Шихабетдин Марджани
  • Юсуф Баласагуни




  • Шамсетдин Заки

    Шәмсетдин Зәки
    (1821-1865)
     
    * * *
     
    Һай, нә оерсән1?! – Уян, йөз мең хәтәр җанындадыр!
    Күңлеңе гыйшык илә дөргез кем, үлем-янындадыр.
    Һай, сакын2! Бу нәфсе әлендән эчмә гафләт3 ширбәтен,
    Тәңре хакы кем, һәлакең-ошбу дошманындадыр.
    Вирмә күңелең сандыгын шайтан эленә кем, аның
    Касды4-иманында вә җаныңда вә каныңдадыр...
     
    * * *
     
    Бу сүз(н)е кәгазь(г)ә язмак кирәкдер,
    Бу дөрре5 бер йебә тезмәк кирәкдер.
    Вафасызлык6-бу дөньяның эшедер,
    Вафасыз нәснәдән бизмәк кирәкдер
    Бакөлли7 хакка йөз тотып һәмишә,
    Бу батыйльдән8 күңел өзмәк кирәкдер.
    Сафа вә нигъмәтә ирмәклек өчен,
    Җәфа вә михнәтә түзмәк кирәкдер...
    Исеп җил дик, агып су дик, тәмамәт,
    Бу юлда ут кеби кызмак кирәкдер.
    Ходага гарзы, хаҗҗәт9 вә мөнәҗат
    Кылыб, күз яшен агызмак кирәкдер.
     
    * * *
     
    Эстәсәм10, галәмдә сән дик яр булгай-булмагай,
    Булса булгай, сән кеби гамьхар11 булгай-булмагай.
     
    Бу җиһанның шәһренең базарының сәүдәсе күп,
    Кыл бу сәүдәне, янә базары булгай-булмагай.
     
    Ат сәнең астыңдадыр, йөргел, бу йирнең хәдден ал12,
    Нагаһян13 ул ат сәнең астында булгай-булмагай.
     
    Карчыга кулыңдадыр, аула бу күңлең шәһрене14,
    Нагаһян ул карчыга өндәүгә килгәй-килмәгәй!
     
    Җан илә иман, икәүләб, бер өйдә бал эчәр,
    Нагаһян ул икесе бер өйдә булгай-булмагай!
     
    Та терек15 сез, дусларым, бер-береңә гыйззәт кылың16,
    Ваһ, бу үлем! Үзгә дәм17 нагяһ булгай-булмагай.
     
    Хафиза18! Ширин кәлам19 сүзлә, телеңнең барында,
    Нагаһян, килсә әҗәл, тел сүзгә килгәй-килмәгәй!


    1 Нә оерсән – ник йоклыйсың.
    2 Сакын – саклан.
    3 Гафләт – ваемсызлык.
    4 Каеды – явыз (начар) нияте, теләге.
    5 Дөрре (дөррне) – энҗе бөртекләрен.
    6 Вафасызлык – ышанычсызлык, вәгъдәсезлек.
    7 Бакөлли – тулысынча, бөтен барлыгын белән.
    8 Батыйль – бозык, әшәке.
    9 Гарзы, хаҗҗәт (кылыб) – үтенечләреңне, йомышларыңны әйтеп.
    10 Эстәсәм – эзләсәм, теләсәм.
    11 Гамьхар – (минем өчен) борчылучы, кайгыртучы.
    12 Хәдден ал – чиген ал, чигенә чык.
    13 Нагаһян – кинәт, көтмәгәндә, искәрмәстән.
    14 Аула бу күңлең шәһрене – (тыңлаучы карчыга кулында чакта, ягъни көч-ихтыярың барында) күңелеңне юк-бар бозык уй-ниятләрдән тазарт аулап тор
    15 Та терек – тере-исән чакта.
    16 Гыйззәт кылың – ярдәм ит, яхшылык эшлә.
    17 Дәм – вакыт (очрак, мөмкинлек).
    18 Xафиза – китапларны яттан белүче (шулай дип, шагыйрь үз-үзенә
    дәшә).
    19 Ширин кәлам – татлы сүзләр.





    ← назад   ↑ наверх