• История -Публицистика -Психология -Религия -Тюркология -Фантастика -Поэзия -Юмор -Детям                 -Список авторов -Добавить книгу
  • Константин Пензев

    Хемингуэй. Эпиграфы для глав

    Мусульманские праздники

    Тайны татарского народа


  • Полный список авторов

  • Популярные авторы:
  • Абдулла Алиш
  • Абдрахман Абсалямов
  • Абрар Каримулин
  • Адель Кутуй
  • Амирхан Еники
  • Атилла Расих
  • Ахмет Дусайлы
  • Аяз Гилязов
  • Баки Урманче
  • Батулла
  • Вахит Имамов
  • Вахит Юныс
  • Габдулла Тукай
  • Галимжан Ибрагимов
  • Галимъян Гильманов
  • Гаяз Исхаки
  • Гумер Баширов
  • Гумер Тулумбай
  • Дердменд
  • Диас Валеев
  • Заки Зайнуллин
  • Заки Нури
  • Захид Махмуди
  • Захир Бигиев
  • Зульфат
  • Ибрагим Гази
  • Ибрагим Йосфи
  • Ибрагим Нуруллин
  • Ибрагим Салахов
  • Кави Нажми
  • Карим Тинчурин
  • Каюм Насыри
  • Кул Гали
  • Кул Шариф
  • Лев Гумилёв
  • Локман-Хаким Таналин
  • Лябиб Лерон
  • Магсум Хужин
  • Мажит Гафури
  • Марат Кабиров
  • Марс Шабаев
  • Миргазыян Юныс
  • Мирсай Амир
  • Мурад Аджи
  • Муса Джалиль
  • Мустай Карим
  • Мухаммат Магдиев
  • Наби Даули
  • Нажип Думави
  • Наки Исанбет
  • Ногмани
  • Нур Баян
  • Нурихан Фаттах
  • Нурулла Гариф
  • Олжас Сулейменов
  • Равиль Файзуллин
  • Разиль Валиев
  • Рамиль Гарифуллин
  • Рауль Мир-Хайдаров
  • Рафаэль Мустафин
  • Ренат Харис
  • Риза Бариев
  • Ризаэддин Фахретдин
  • Римзиль Валеев
  • Ринат Мухамадиев
  • Ркаил Зайдулла
  • Роберт Миннуллин
  • Рустем Кутуй
  • Сагит Сунчелей
  • Садри Джалал
  • Садри Максуди
  • Салих Баттал
  • Сибгат Хаким
  • Тухват Ченекай
  • Умми Камал
  • Файзерахман Хайбуллин
  • Фанис Яруллин
  • Фарит Яхин
  • Фатих Амирхан
  • Фатих Урманче
  • Фатых Хусни
  • Хабра Рахман
  • Хади Атласи
  • Хади Такташ
  • Хасан Сарьян
  • Хасан Туфан
  • Ходжа Насретдин
  • Шайхи Маннур
  • Шамиль Мингазов
  • Шамиль Усманов
  • Шариф Камал
  • Шаукат Галиев
  • Шихабетдин Марджани
  • Юсуф Баласагуни




  • Разиль Валиев

    Редьярд Киплинг. Маугли

    (тәрҗимә)

    Мауглилар гаиләсе

    Ата Бүре, көндез бераз черем итеп алгач, йокы качырыр өчен киерелеп-сузылып, кашынып, оеган аякларын бер-бер артлы турайткалап куйганда, Сионий таулары өстенә эссе кич иңгән һәм сәгать җиде тулган иде. Ана Бүре, олы башын дүрт баласы өстенә куеп, йокымсырап ята, ә тегеләре кыймылдашалар, чинашалар. Алар гаиләсе яшәгән мәгарә авызына ай яктысы төшкән.

    — Уф! — диде Ата Бүре. — Тагын ауга чыгасы бар.

    Ул таудан түбән таба чабарга торганда, кинәт бусагага йонлач койрык шәүләсе төште һәм шыңшыган аваз ишетелде:

    — Уңышлар телим сиңа, Бүреләр Башлыгы! Үзеңә уңышлар, затлы балаларыңа нык һәм сөттәй ак тешләр телим. Дөньяда ачлар да барын онытмасын алар!

    Бу — шакал, Ялагай Табаки иде. Ә һиндстан бүреләре, теләсә кайда тыкшынып, коткы таратып, чүплекләрдә казынып йөргәне өчен, Табакины күралмыйлар. Үзләре Табакидан куркалар да, чөнки ул котыру авыруы белән джунглида барыннан да ешрак авырый һәм, андый чакта, урман буйлап шашып чаба, юлда очраган берсен тешләми калмый. Нәни Табаки котырганда, хәтта юлбарыс та аннан кача, чөнки кыргый җәнлек өчен котырудан да куркынычрак нәрсә юк. Җәнлекләр бу авыруны "дивани" — диваналык, диләр һәм аннан бары качып кына котылып була.

    — Алайса, кер дә үзең кара, — дип, коры гына дәште Ата Бүре. — Тик ашар әйбер юк бездә.

    — Бүрегә юк, — диде Табаки, — ә миндәй мескеннәргә коры сөяк тә — бәйрәм мәҗлесе. Без, шакаллар, алай назланып тормыйбыз.

    Ул тавышсыз-тынсыз гына мәгарә түренә узды, яланып бетмәгән болан сөяге табып, бик канәгать кыяфәт белән җайлап утырды да аны шатыр-шотыр кимерә башлады.

    — Сыегыз өчен рәхмәт, — диде ул, ялана-ялана. — Ниндәен матур бу затлы нәсел балалары! Күзләре томрап тора! Юкса, үзләре кеп-кечкенә бит әле! Әй лә, патша балаларының туганда ук зур булып тууларын истән чыгарганмын.

    Табаки күзгә карап балаларыңны мактаудан да яманрак нәрсә юк икәнен белә иде, билгеле, һәм ул, Ана Бүре белән Ата Бүренең тынычсызлануларын күреп, рәхәтләнеп торды.

    Табаки, бүтәннәргә кайгы юравына сөенеп, тын гына утырды да мәкер белән әйтеп куйды:

    — Шер-Хан, Олуг Юлбарыс, ау урынын алыштырды. Ул ай буе монда, тауларда, ау кылачак. Үзе шулай дип әйтте.

    Шер-Хан мәгарәдән егерме миль чамасы читтә, Вайңаңи елгасы буенда яшәүче юлбарыс иде.

    — Аның хакы юк! — дип, усал гына сүз башлады Ата Бүре. — Джунгли Законы буенча, беркемне дә кисәтми торып, ау урынын алыштырырга аның хакы юк. Ул тирә-юньдәге кош-кортны ун мильгә качырып бетерәчәк, ә миңа... хәзер икебез өчен дә ауга йөрергә кирәк.

    — Әни аны юкка гына Лаңри (Аксак) дип атамаган, — диде тыныч кына тавыш белән Ана Бүре. — Тумыштан ук бер аягы аксак аның. Шуңа күрә йорт хайваннарын гына аулый да ул. Вайңаңи елгасы буенда яшәүчеләрнең аңа үче бар, хәзер ул монда килгәч, бездә дә шундый ук хәлләр башланачак: кешеләр урман тулып аны эзләрләр, ләкин тота алмаслар; үләнгә ут төртерләр, шунда инде безгә, балаларыбызны ияртеп, дүрт якны кыйбла итеп, качып китүдән башка чара калмаячак. Шер-Ханга рәхмәтебез шундый да зур безнең!

    — Сезнең рәхмәтне аңа җиткерергә мөмкинме? — дип сорады Табаки.

    — Ычкын моннан! — дип теш шыгырдатты Ата Бүре. — Ычкын! Хуҗаң янына тай! Дөньяны болгатып та карадың инде.

    — Китүен дә китәрмен, — дип, тыныч кына җавап бирде Табаки. — Аста, чытырманлыкта, Шер-Хан тавышы озакламас, сезгә дә ишетелер. Юкка гына китердем мин бу хәбәрне, юкка тырыштым.

    Ата Бүре колакларын шомрайтты: инеш буендагы үзәндә юлбарысның усал һәм сагышлы үкерүе ишетелде. Ул бер нәрсә дә аулый алмаган һәм бу турыда бөтен джунглига сөрән салудан тартынмый иде.

    — Җүләр! — диде Ата Бүре. — Төнге ауны шундый шау-шу белән башлыйлармыни! Безнең боланнарны Вайңаңидагы симез буйволлар дип уйлый микәнни ул?

    — Ш-ш! Буйвол да, болан да ауламый ул хәзер, — диде Ана Бүре. — Кеше аулый ул.

    Үкерү тонык ырылдауга әйләнде. Берьюлы бөтен яктан да ишетелгән бу ырылдау, ачык һавада төн үткәргән урман кисүчеләрнең һәм чегәннәрнең котын алып, кайчакта туп-туры юлбарыс авызына таба йөгерергә мәҗбүр итә.

    — Кеше аулый! — диде Ата Бүре, ак тешләрен ыржайтып. — Буада бакалар, коңгызлар беткәнме әллә? Кеше итенә кызыкмаса, җитмәсә әле безнең җирдә?

    Джунгли Законы кеше аулауны катгый тыя. Әгәр дә кешеләр үз балаларын усаллыкка, үтерешкә өйрәтсәләр, анысы — башка эш... Ләкин әле, андый очракта да, үз тупламы яисә ыруы ауга йөргән җирдә кеше үтерү тыела. Кешегә тисәң, филләргә атланган ак тәнле мылтыклы адәмнәрнең һәм кулларына гонглар, ракеталар, утлар тоткан йөзләгән кара тәнл ел әрнең урманга киләсен көт тә тор. Менә андый чакта джунглида яшәүчеләрнең берсенең дә хәле шәптән булмас. Җәнлекләр, кешене дөньяда иң зәгыйфь, иң яклаучысыз җан иясе диләр бит, югыйсә һәм аны кыерсыту аучы өчен хурлык санала. Аннары аларның, кеше ашаучыларның, тешләре берзаманны бозылып какшый һәм коелып бетә, дип дөресен сөйлиләр.

    Ырылдау авазы һаман саен көчәя барды һәм кинәт күк күкрәгәндәй булды: "А-а-а!" Юлбарыс, корбаны өстенә ташланырга әзерләнеп, тын калды.

    Аннары юлбарыс тавышына охшамаган улау — Шер-Хан улавы — ишетелде.

    — Тота алмады, — диде Ана Бүре. — Нишләп икән?

    Ата Бүре мәгарәдән читкә йөгерде һәм куаклар арасында бөтерелүче Шер-Ханның ачулы ырылдавын ишетте.

    — Бу җүләр тәпиләрен пешергән. Утын кисүче учагына сикермәсә, акыллы диярләр иде! — дип, пырхылдап куйды Ата Бүре. — Табаки да аның белән.

    — Кемдер тауга менә, — диде Ана Бүре, бер колагын селкетеп. — Әзер тор.

    Чытырманлык куаклары әкрен генә кыштырдап куйды, һәм Ата Бүре, сикерергә әзерләнеп, арткы тәпиләренә чүгәләде.

    — Кеше! — дип ырылдады ул. — Кеше баласы! Карале! Нәкъ аларның каршында, түбәндәге ботакка тотынып, әле

    яңа гына йөрергә өйрәнгән каратут тәнле шәрә бала — йоп-йомшак, кеп-кечкенә җан иясе басып тора иде. Мондый нәни баланың бервакытта да төнлә бүре өненә килгәне юк иде әле. Ул Ата Бүренең күзләренә карады да көлеп җибәрде.

    — Кеше баласы шушы буламыни? — дип сорады Ана Бүре.

    — Минем әле аны күргәнем юк иде. Алып кил әле монда. Үз нәниләрен авызында йөртеп өйрәнгән бүренең тешләре

    баланың җилкәсенә батып керсә дә, аны бәләкәй бүреләр арасына илтеп салгач, тиресендә аз гына тырналган эз дә калмады. Кирәк чакта бүре күкәйне дә ватмыйча тешләре белән тотып тора ала.

    — Нинди бәләкәй! Бөтенләй шәп-шәрә, ә үзе нинди кыю!

    — диде, ягымлы гына итеп, Ана Бүре. (Бала нәни бүреләр арасыннан җылырак җиргә таба елышты.) — Ой! Ул да бүтәннәр белән бергә имә! Менә нинди икән ул кеше баласы! Моңа кадәр кайсы бүренең нәниләре арасында кеше баласы булганы бар!

    — Мондый хәл турында ишеткәнем бар иде, ләкин моның безнең Тупламда да, минем гомердә дә булганы юк, — диде Ата Бүре. — Ул бит шәп-шәрә, йонсыз, аны бер сугуда үтерергә була. Күрсәнә, исе дә китмичә, безгә карап тора.

    Мәгарәдә ай яктысы сүнде: Шер-Хан шакмаксыман зур башы, иң өсләре белән тишекне томалады. Аның артында Табакиның чинаганы ишетелде:

    — Әфәндем, әфәндем, ул шушында керде!

    — Шер-Хан галиҗәнапләрен күрү безгә дә насыйп икән,

    — диде Ата Бүре, әмма аның күзләре усал ялтырап куйды. — Шер-Ханга ни кирәк?

    — Табышым кирәк! Монда кеше баласы керде, — диде Шер-Хан. — Аның әти-әнисе качып китте. Бирегез аны миңа.

    Шер-Хан, чыннан да, утын кисүче учагына сикереп, тәпиләрен пешергән һәм хәзер шуңа җенләнә иде. Әмма Ата Бүре мәгарә тишегенең Шер-Хан өчен бик тар икәнен яхшы белә. Ул анда кыймылдый да алмый. Мичкә эчендә сугышырга ниятләгән кешенеке кебек иде аның хәле.

    — Бүреләр — ирекле халык, — диде Ата Бүре. — Алар Туплам Башлыгын гына тыңлый, буй-буй сыртлы кеше ашаучыны бар дип тә белми. Кеше баласы — безнеке. Теләсәк, без аны үзебез үтерербез.

    — Теләсәк, теләсәк! Минем ни эшем бар анда? Үзем үтергән буйвол белән ант итәм, тагы күпме сезнең шушы эт оягызга борын төртеп, хәләл табышымны көтеп торырга тиеш мин? Моны мин, Шер-Хан, әйтәм!

    Юлбарысның күк күкрәүгә охшаган тавышы бөтен мәгарәне яңгыратты. Ана Бүре, үзенә сырышкан балаларын ташлап, алга сикерде, һәм аның караңгыда ике яшел айга охшап ялтыраган күзләре Шер-Ханның ут чәчеп торган күзләре белән очрашты.

    — Ә мин, Ракша (Иблис), җавап бирәм: кеше баласы — минеке, Лаңри, һәм миндә калыр да! Аны беркем дә үтермәс. Ул Туплам белән бергә яшәр, бергә уйнар, бергә ауга йөрер! Әй, син, сабый балалар аулаучы, балык, бака ашаучы, саклан! Вакыт килер, һәм бу бала синең үзеңнең башыңа җитәр! Ә хәзер табаныңны ялтырат, юкса, үзем үтергән болан белән ант итәм ки (мин үләксә ашамыйм), теге дөньяга дүрт аягың да чатан килеш китәрсең. Джунглиның өтек өрәге! Ычкын моннан!

    Ата Бүре аңа шаккатып торды. Ул инде Ана Бүренең кайчандыр Туплам белән бергә чабулап йөргәнен дә, "Иблис" кушаматлы булуын да һәм аны, биш бүрегә каршы сугышып, үзенеке иткәнен дә онытып өлгергән иде. Шер-Хан Ата Бүредән курыкмас та иде, ләкин Ана Бүре белән алышырга теләмәде: чөнки аның үлгәнче сугышасын белә иде ул. Юлбарыс ырылдап артка таба чигенде һәм, иреккә чыккач, үкереп җибәрде:

    — Эт — оясында көчле! Карыйк әле, кеше нәселеннән асрамага алган бала турында Туплам ни әйтер икән! Бала минеке, мин аны барыбер ашаячакмын, озынкойрык караклар!

    Ана Бүре, авыр сулап, үзенең балалары янына, җиргә ятты, һәм Ата Бүре, кырыс тавыш белән:

    — Бу юлы Шер-Хан дөресен сөйли: баланы Тупламга күрсәтергә кирәк. Шулай да син аны үзеңә калдырырга булдыңмыни, әнисе? — диде.

    — Үземә калдырырга? — дип, сыртын боргалап сорады Ана Бүре. — Ул безгә шәп-шәрә килеш, төнлә берүзе килде, алай да курыкмады! Карале, ул минем бер нәниемне этеп үк җибәрде! Бу аксак итче аны үтергәч, Вайңаңига качып китәр, ә кешеләр үчне бездән алырлар. Әйе, мин аны монда калдырам. Тик кенә ят, бакачык! Әй, Маугли — мин сиңа Бака Маугли исеме кушам —килер вакыт, һәм син үзеңә һөҗүм иткән Шер-Ханны ауларга чыгарсың.

    — Ә безнең Туплам ни әйтер? — дип сорады Ата Бүре. Джунгли Законында бик ачык итеп әйтелгән: гаилә корган

    һәр бүре Тупламны ташлап китә ала. Ләкин балалары үсеп җитеп, аякка баскач, ул аларны Туплам Киңәшмәсендә башка бүреләргә күрсәтергә тиеш. Бу Киңәшмә ай саен, тулы ай калыккан төнне, җыйнала. Аннары бүре балалары, беренче болан үтергәнгә кадәр, теләсә кайда йөри алалар, һәм шуңа кадәр бернинди олы бүренең дә аларга тияргә хакы юк. Бу Законны бозган бүрене үлем җәзасы көтә. Уйлап карасаң, моның чыннан да шулай булырга тиеш икәненә үзең дә ышанырсың.

    Ата Бүре, балаларының бераз үсеп, йөгереп йөри башлауларын көтте дә, Туплам җыелган бер төнне, үзенең нәниләрен, Мауглины һәм Ана Бүрене Киңәшмә Кыясына алып килде. Зур-зур ташлары арасында йөзләгән бүрене яшерерлек калкулык түбәсе иде бу. Үзенең көче һәм җитезлеге аркасында бөтен Тупламга башлык итеп сайланган ялгызак соры бүре Акела кыя өстенә сузылып яткан. Кыя астында төрле кыяфәттәге кырыклап бүре утыра. Алар арасында бергә-бер тартышып буйволны җиңгән бурсыктай чал йонлы картлачлар да, "аны без дә булдырабыз" дип уйлаучы кара йонлы өч яшьлекләр дә бар иде. Ялгыз бүре инде елга якын башлык итә. Яшь чагында ул ике тапкыр бүре капкынына эләккән, бер тапкыр кешеләр аны бик каты кыйнаганнар да, үлде, дип ташлап киткәннәр: шуңа күрә кешеләрнең гореф-гадәте аңа яхшы таныш. Киңәшмә Кыясында барысы да диярлек тын тора. Уртада бүре балалары әвәрә килә, тирә-юньдә аларның әти-әниләре утыра. Ара-тирә олы бүреләрнең берсе ашыкмыйча гына тора да, берәр бүре баласы янына килеп, игътибар белән карый һәм тавышсыз гына яңадан үз урынына кайта. Кайчакта анасы, күрми кала күрмәсеннәр, дип, үзенең баласын ай яктысына этеп чыгара. Менә Акела кыя өстеннән сөрән салды:

    — Сез Законны беләсезме, Сез Законны беләсезме! Бүреләр, карагыз!

    Һәм кайгыртучан ана бүреләр аны күтәреп алды:

    — Карагыз, яхшылап карагыз, бүреләр!

    Ниһаять, чират аларга җиткәч, Ана Бүре сыртын кабартты, Ата Бүре түгәрәк уртасына Бака Мауглины этеп чыгарды. Маугли таш өстенә утырды да көлеп җибәрде һәм ай яктысында ялтыраучы вак ташлар белән уйный башлады.

    Акела алгы тәпиләре өстендә яткан башын күтәреп тә карамады, бары тик вакыты-вакыты белән бер үк сүзләрне кабатлады:

    — Карагыз, бүреләр!

    Кыя артыннан тонык үкерү — Шер-Хан тавышы ишетелде:

    — Ул бала — минеке! Миңа бирегез аны! Ирекле Халыкка кеше баласы нигә кирәк?

    Ләкин Акела аңа колак та салмады. Ул бары тик:

    — Карагыз, бүреләр! Ирекле Халыкка чит-ят сүзен тыңлау нигә кирәк? Яхшылап карагыз! — диде.

    Бүреләр дәррәү ырылдап куйдылар, һәм дүрт яшьлекләр арасыннан берәү, Акелага җавап итеп, Шер-Хан соравын кабатлады:

    — Ирекле Халыкка кеше баласы нигә кирәк? Тупламга баланы кабул итү-итмәү турында бәхәс чыкса,

    Джунгли Законы буенча, аны яклап, атасы белән анасыннан башка, ким дигәндә, ике бүре сүз әйтергә тиеш.

    — Кем бу бала яклы? — дип сорады Акела. — Ирекле Халык арасыннан кем сүз әйтергә тели?

    Җавап ишетелмәде, һәм Ана Бүре сугышырга әзерләнеп куйды. Әгәр дә эш шуңа барып җитсә, бу сугышның аның өчен соңгы сугыш буласын белә иде ул.

    Шулчак берәү, арткы аякларына басып, авыз эченнән мыгырдый башлады. Башка төр җәнлекләр арасыннан Туплам Киңәшмәсенә кертелә торган бердәнбер вәкил — бүре балаларына Джунгли Законнарын өйрәтүче ялкау соры аю Балу иде бу. Картлач Балу теләсә кайда йөри ала, чөнки ул бары тик чикләвек, бал һәм төрле тамырлар гына ашый.

    — Кеше баласы? Булса соң, — диде ул, — мин аның яклы. Аның беркемгә дә зыяны тимәячәк. Телгә оста булмасам да, мин дөресен сөйлим. Туплам белән бергә йөрсен ул. Әйдәгез, бу баланы бүтәннәр белән бергә кабул итик. Мин аны үзем укытырмын.

    — Безгә тагын кемнең дә булса сүзе кирәк, — диде Акела. — Балу үз сүзен әйтте, ә ул безнең балаларыбызның укытучысы бит. Балудан башка, тагын кем сөйләргә тели?

    Түгәрәк уртасына кара күләгә ятты. Баһира атлы кара пантера иде бу. Аның бөтен җире чем-кара, ләкин, яктыда карасаң, шул кара өстендә ефәккә төшерелгән бизәкләргә охшаш билгеләр күренә. Джунглида Баһираны бөтенесе дә белә, һәм беркем дә аның юлына аркылы төшәргә кыймый, чөнки ул Табаки кебек хәйләкәр, кыргый буйвол кебек кыю, яралы фил кебек курку белмәс. Аның тавышы агачтан тамучы кыргый балдай татлы, ә тиресе мамыктан да йомшаграк.

    — И Акела һәм сез, Ирекле Халык, — дип мыраулады ул, — бу җыелышта минем бернинди хокукым да юк, ләкин Джунгли Законы болай дип әйтә: әгәр дә мәгәр яңа бала аркасында бәхәс чыкса, ул баланың тормышы өчен йолым түләргә була. һәм Законда бу йолымны түләргә кемнең хакы бар, кемнең хакы юк икәне тәгаен әйтелми. Дөресме бу?

    — Шулай! Шулай! — дип кычкырдылар бер чакта да тамаклары туймас яшь бүреләр. — Баһираны тыңлагыз! Бу бала өчен йолым алырга була. Законы шундый.

    — Монда сөйләргә хакым юклыгын беләм һәм сездән рөхсәт сорыйм.

    — Әйдә, сөйлә! — дип, дәррәү, егермеләп аваз ишетелде.

    — Шәрә тәнле баланы үтерү — оят. Шуның өстенә, үсеп җиткәч, безгә үзе бер кызык булачак ул. Балу аны яклап чыкты. Әгәр дә, Закон кушканча, бу баланы Тупламга алсагыз, мин Балу сүзенә моннан бары ярты миль ераклыкта әле генә үтерелгән симез буйволны өстим. Шул кадәр авыр мәсьәлә мени инде бу?

    Шулчак тавыш купты һәм берьюлы дистәләгән аваз яңгырады:

    — Шул да булдымы бала? Кышкы яңгыр вакытында үләр ул. Кояш сугачак аны. Шул шәрә баланың ни зыяны тисен безгә? Туплам белән йөрсен. Ә буйвол кайда, Баһира? Әйдәгез, баланы Тупламга алыйк!

    Маугли элеккечә вак ташлар белән уйный һәм бүреләрнең, бер-бер артлы үз янына килеп, аны күзәтүләрен күрми иде. Ниһаять, алар, калкулыктан төшеп, буйвол түшкәсе янына киттеләр, монда Акела, Баһира, Балу һәм Бака Мауглилар гаиләсе генә калды. Караңгы урманда Шер-Хан һаман үкерә — Мауглины үзенә бирмәгәнгә тузына иде.

    — Әйдә, әйдә, ныграк үкер! — диде Баһира, үз-үзенә пышылдап. — Килер вакыт, бу шәрәтән башкачарак үкертер әле үзеңне. Кеше халкын беләм мин...

    — Без дөрес эшләдек! — диде Акела. — Кешеләр һәм кеше балалары бик акыллы. Кайчан да булса безгә ярдәме тияр аның.

    — Әйе, авыр чакта ярдәмче кирәк, чөнки берәү дә Туплам башлыгы булып мәңге тормый, — диде Баһира.

    Акела бер сүз дә дәшмәде. Тәненнән акрынлап-акрынлап көч китәр чаклар турында уйлады ул. Ә мондый чак һәр Туплам башлыгына да килә бит. Тәмам көч ташлагач, бүреләр аны үтерәләр, һәм аның урынына кайчандыр шулай ук үтереләчәк яңа башлык килә.

    — Баланы ал, — диде ул Ата Бүрегә, — һәм Ирекле Халык баласын тәрбияләгән кебек тәрбиялә.

    Шулай итеп, Валуның мәрхәмәтле сүзе һәм буйвол түшкәсе аркасында Бака Маугли Сионий Тупламына кабул

    ителде.



        (дәвамы)
    Разиль Валиев
    Редьярд Киплинг. Маугли на татарском языке - перевод на татарский язык Разиля Валиева.
  • Разил Вәлиев:
  • Шигырьләр, җырлар
  • Публистистика
  • Җанга уелган уйлар (Күренекле шәхесләр белән әңгәмәләр)

  • Эт кояшы (повесть)
  • Иске сәгать дөрес йөри (повесть)
  • Яшисе килә (повесть)
  • Мирас (роман)
  • Антуан де Сент-Экзюпери. Нәни принц (тәрҗимә)
  • Редьярд Киплинг. Маугли (тәрҗимә)
  • Конан Дойль. Баскервильләр эте (тәрҗимә)




  • ← назад   ↑ наверх