• История -Публицистика -Психология -Религия -Тюркология -Фантастика -Поэзия -Юмор -Детям                 -Список авторов -Добавить книгу
  • Константин Пензев

    Хемингуэй. Эпиграфы для глав

    Мусульманские праздники

    Тайны татарского народа


  • Полный список авторов

  • Популярные авторы:
  • Абдулла Алиш
  • Абдрахман Абсалямов
  • Абрар Каримулин
  • Адель Кутуй
  • Амирхан Еники
  • Атилла Расих
  • Ахмет Дусайлы
  • Аяз Гилязов
  • Баки Урманче
  • Батулла
  • Вахит Имамов
  • Вахит Юныс
  • Габдулла Тукай
  • Галимжан Ибрагимов
  • Галимъян Гильманов
  • Гаяз Исхаки
  • Гумер Баширов
  • Гумер Тулумбай
  • Дердменд
  • Диас Валеев
  • Заки Зайнуллин
  • Заки Нури
  • Захид Махмуди
  • Захир Бигиев
  • Зульфат
  • Ибрагим Гази
  • Ибрагим Йосфи
  • Ибрагим Нуруллин
  • Ибрагим Салахов
  • Кави Нажми
  • Карим Тинчурин
  • Каюм Насыри
  • Кул Гали
  • Кул Шариф
  • Лев Гумилёв
  • Локман-Хаким Таналин
  • Лябиб Лерон
  • Магсум Хужин
  • Мажит Гафури
  • Марат Кабиров
  • Марс Шабаев
  • Миргазыян Юныс
  • Мирсай Амир
  • Мурад Аджи
  • Муса Джалиль
  • Мустай Карим
  • Мухаммат Магдиев
  • Наби Даули
  • Нажип Думави
  • Наки Исанбет
  • Ногмани
  • Нур Баян
  • Нурихан Фаттах
  • Нурулла Гариф
  • Олжас Сулейменов
  • Равиль Файзуллин
  • Разиль Валиев
  • Рамиль Гарифуллин
  • Рауль Мир-Хайдаров
  • Рафаэль Мустафин
  • Ренат Харис
  • Риза Бариев
  • Ризаэддин Фахретдин
  • Римзиль Валеев
  • Ринат Мухамадиев
  • Ркаил Зайдулла
  • Роберт Миннуллин
  • Рустем Кутуй
  • Сагит Сунчелей
  • Садри Джалал
  • Садри Максуди
  • Салих Баттал
  • Сибгат Хаким
  • Тухват Ченекай
  • Умми Камал
  • Файзерахман Хайбуллин
  • Фанис Яруллин
  • Фарит Яхин
  • Фатих Амирхан
  • Фатих Урманче
  • Фатых Хусни
  • Хабра Рахман
  • Хади Атласи
  • Хади Такташ
  • Хасан Сарьян
  • Хасан Туфан
  • Ходжа Насретдин
  • Шайхи Маннур
  • Шамиль Мингазов
  • Шамиль Усманов
  • Шариф Камал
  • Шаукат Галиев
  • Шихабетдин Марджани
  • Юсуф Баласагуни




  • Древние руны тюрков

    Борынгы төрки рун язмалары

    (VI-VII гасырлар)*

    * * *

    ...Йөз йәшәйен! Тәңрем – очук безкә. Идел-йәремә – бәңгү бал!

    Тәрҗемәсе:

    ...Йөз яшә (йөзгә кадәр яшим)! Тәңрем-безгә таяныч (учак, йорт, "очаг", саклаучы). Идел-җиремә мәңгелек һәйкәл (балбал)!

    * * *

    Энем йите, урым өч, кызым өч әрти. Әбләдем углымын. Кызымын калыңсыз биртем...

    Тәрҗемәсе:

    Энем җиде, улларым өч, кызым өч иде. Улларымны өйләндердем. Кызларымны калымсыз бирдем...

    * * *

    Сеземә, йөз кадашыма, алты будуныма, сеземә адрылтым.

    Тәрҗемәсе:

    Сездән, йөз дустымнан, алты ыруымнан (халкымнан), сездән аерылдым.


    КҮЛТӘГИН ЯЗМАСЫ (732-735 еллар)
    (өзекләр)**

    ...Ерак әрсәр йаблак агы бирүр.
    Йагык әрсәр әдгү агы бирүр.

    Тәрҗемәсе:

    ...Ерактагыңа начар бүләк бирер(ләр),
    Якындагыңа затлы бүләк бирер(ләр).

    * * *

    Чыгаң будуныг бай кылтым,
    Аз будуныг үкеш кылтым.

    Тәрҗемәсе:

    Ярлы халыкны бай кылдым,
    Аз халыкны күп кылдым.

    * * *

    ...Иллег будун әртем, –
    Илем амти каны?..
    Каганлыг будун әртем, –
    Каганым каны?..

    Тәрҗемәсе:

    ...Дәүләтле (илле) халык идем, –
    Илем инде кайда?..
    Каганлы халык идем, –
    Каганым кайда?

    * * *
    ...Каңым каган сүсе бүре әрмеш,
    Йагысы коң тәг әрмеш.

    Тәрҗемәсе:

    ...Атам каган гаскәре бүре (кебек) иде,
    Дошманнары куй кебек иде.

    * * *
    ...Кыркыз, курыкан, утыз татар, кыдан, татабы – күп йагы әрмеш.

    Тәрҗемәсе:

    Кыргыз, курыкан, утыз татар, кыдан, татабы – бары да дошман иде.

    * * *
    ...Каның субча йөгертте,
    Сөңүкең тагча йатды,
    Бәгелег ари углың кол булты,
    Селек кыз оглы коң булты...

    Тәрҗемәсе:

    ...Каның суча (су кебек) акты,
    Сөягең таудай ятты (өелде),
    Бәктәй саф (затлы) ул(лар)ың кол булды,
    Сөлектәй кыз балаларың кәнизәк булды...

    * * *
    ...Күрер күзем күрмәз тәг,
    Белер белегем белмәз тәг булды.

    Тәрҗемәсе:

    ...Күрер күзем күрмәс,
    Белер белегем белмәс булды.

    ЮРАУ КИТАБЫ (IX гасыр)
    (өзекләр)

    Әр бушушлуг, тәңре болытлыг булды. Ара көн тугмыш. Буша(н)нч ара мәңи кәлмештер. Анча белеңләр: әдгү ол!

    Тәрҗемәсе:

    Кеше кайгылы, күк болытлы иде. Арада (алар арасында) кояш чыкты. Кайгы арасына шатлык килде. Шуны белегез: яхшыга (игелеккә) ул!

    * * *
    Су тамыры корыйсәр, –
    Яшь явышгу корыйыр.
    Кеше көче корыйсәр, –
    Ят кешегә басытыр.

    Тәрҗемәсе:

    Су юллары корыса,
    Яшь яфрак та корыйдыр.
    Кеше көче корыса, –
    Ят кешедән басылыр.
    _________________________
    * Малов С. Е. Енисейская письменность тюрков: Тексты и переводы. – М. – Л.: Изд-во АН СССР, 1952. – С. 66, 84 – 85.
    ** Стеблева И. В. Поэтика древнетюркской литературы... – М.: Наука, 1976. – С.175 – 197.




    ← назад   ↑ наверх