• История -Публицистика -Психология -Религия -Тюркология -Фантастика -Поэзия -Юмор -Детям                 -Список авторов -Добавить книгу
  • Константин Пензев

    Хемингуэй. Эпиграфы для глав

    Мусульманские праздники

    Тайны татарского народа


  • Полный список авторов

  • Популярные авторы:
  • Абдулла Алиш
  • Абдрахман Абсалямов
  • Абрар Каримулин
  • Адель Кутуй
  • Амирхан Еники
  • Атилла Расих
  • Ахмет Дусайлы
  • Аяз Гилязов
  • Баки Урманче
  • Батулла
  • Вахит Имамов
  • Вахит Юныс
  • Габдулла Тукай
  • Галимжан Ибрагимов
  • Галимъян Гильманов
  • Гаяз Исхаки
  • Гумер Баширов
  • Гумер Тулумбай
  • Дердменд
  • Диас Валеев
  • Заки Зайнуллин
  • Заки Нури
  • Захид Махмуди
  • Захир Бигиев
  • Зульфат
  • Ибрагим Гази
  • Ибрагим Йосфи
  • Ибрагим Нуруллин
  • Ибрагим Салахов
  • Кави Нажми
  • Карим Тинчурин
  • Каюм Насыри
  • Кул Гали
  • Кул Шариф
  • Лев Гумилёв
  • Локман-Хаким Таналин
  • Лябиб Лерон
  • Магсум Хужин
  • Мажит Гафури
  • Марат Кабиров
  • Марс Шабаев
  • Миргазыян Юныс
  • Мирсай Амир
  • Мурад Аджи
  • Муса Джалиль
  • Мустай Карим
  • Мухаммат Магдиев
  • Наби Даули
  • Нажип Думави
  • Наки Исанбет
  • Ногмани
  • Нур Баян
  • Нурихан Фаттах
  • Нурулла Гариф
  • Олжас Сулейменов
  • Равиль Файзуллин
  • Разиль Валиев
  • Рамиль Гарифуллин
  • Рауль Мир-Хайдаров
  • Рафаэль Мустафин
  • Ренат Харис
  • Риза Бариев
  • Ризаэддин Фахретдин
  • Римзиль Валеев
  • Ринат Мухамадиев
  • Ркаил Зайдулла
  • Роберт Миннуллин
  • Рустем Кутуй
  • Сагит Сунчелей
  • Садри Джалал
  • Садри Максуди
  • Салих Баттал
  • Сибгат Хаким
  • Тухват Ченекай
  • Умми Камал
  • Файзерахман Хайбуллин
  • Фанис Яруллин
  • Фарит Яхин
  • Фатих Амирхан
  • Фатих Урманче
  • Фатых Хусни
  • Хабра Рахман
  • Хади Атласи
  • Хади Такташ
  • Хасан Сарьян
  • Хасан Туфан
  • Ходжа Насретдин
  • Шайхи Маннур
  • Шамиль Мингазов
  • Шамиль Усманов
  • Шариф Камал
  • Шаукат Галиев
  • Шихабетдин Марджани
  • Юсуф Баласагуни




  • Гөл Мирһади

    БАКЫР АКЧАЛАР

    Поэма

    1

    Шәп яшибез...
    Яхшы ашыйбыз да,
    «Хором»нарда гына торабыз,
    Күршеләрдән уздырырга теләп
    Катлы-катлы йортлар корабыз.

    Шәп эшлибез...
    Гектарыннан кырык(!)
    Центнер ашлык урып-сугабыз,
    Күрәбез дә...
    (Юк, юк! Ләм-мим авыз.)
    Буш икән лә амбар-бурабыз.

    Салам күшәп арган сыерлардан
    «Тонна-тонна» сөтләр савабыз.
    Менәбез дә «биек» тау башына,
    Ялганнарга утырып шуабыз...

    Күрсәткечләр яхшы.
    Үзебезнең
    Күрсәк, күзләр менә маңгайга...
    Бер өйрәнгәч, ялган саннар куеп,
    Өстәп җибәрәбез ыңгайга.

    Шәп сатабыз...
    Кибет тулы товар.
    Бай-бичәләр йөри сайланып.
    Шыр ялангач түгел безнең өс тә,
    Булмас, дуслар, шуңа зарланып.

    Машиналар чаба, - юллар җитми,
    Өлгермисең барыр җиреңә...
    Хәер сорап кулын сузган әби, -
    Тормыш кайный Рәсәй илендә.

    Иске бияләйле сузган кулда
    Өч ун тиен - бакыр акчалар...
    Тек-тек басып, тыз-быз узган байлар
    Ичмасам бер керфек каксалар...


    2

    Шәп төзибез...
    Күккә ашкан саен
    Матур йортлар, затлы дачалар
    Әллә кайдан арткан исерекләр
    Подвалларга кереп качалар.
    Шул пычракта алар парлашалар,
    Бер-берартлы бала табалар...
    Ялан кебек йортта ялгыз яши
    Бала бакмас «чибәр апалар».

    Ил шәп яши.
    Шәп яшәгән саен
    Арта ятимнәрнең саннары...
    Дәвалаплар бетеп булыр микән
    Тумас борын кыйган җаннарны?!

    ... Ил шәп яши.
    Айдан айга җанын
    Асрап арыса да ил халкы,
    Зарланырга,
    Үзгәртергә, ахры,
    Юк теләге, көче,
    Юк хакы.

    Җилекләрен суырыр ссуда алып,
    Халык җиһаз җыя, төзенә.
    Айның азагында банкларга
    Бурычлылар чират тезелә.

    Яхшы яши Рәсәй.
    Калаларда
    Күз камашыр оҗмах төсләре.
    Әй, караңгы, җырсыз, моңсыз, тынсыз
    Ятим калган авыл өсләре...

    Чәчелмәгән басулардан килгән
    Әрем исе кисә сулышны.
    Ташланган җир бирәме соң инде
    Отчетларда язган табышны?!

    Байлар сатып алган авылымны
    Алда яхшы тормыш көтәрме?
    Башкалар күк ташлап киткән мине
    Туган җирем гафу итәрме?

    Әй, мин генә түгел хыянәтче.
    Балаларың - байлык коллары
    Рәхәт тормыш эзләп чыгып киткән,
    Төшенә дә керми кырлары...

    Хәтта яшьлегендә «тимер ат»ны
    «Җигә» алган герой-әбием
    Дер калтырап торган тәрәзәсен
    Кадаклады мескен өенең.
    Үзе сөргән, чәчкән кырлар аша
    Зур калага таба атлады.
    Тапты улын.
    Тик сыймады гына.
    Авылга да кире кайтмады...

    Туңгандыр да, яңгандыр да, ахры.
    Йөзкәйләрен күрсәң, - куркырсың...
    Бияләйле кулда хәер акча.
    Нигә бик аз? Нигә бакыр соң?!

    Илебез бай.
    Миллионерлар күп.
    Бай түрәләр илне әйдиләр.
    Ник кулларын сузып басып тора
    Юл читендә герой-әбиләр?


    3

    Бездән яхшы яшәсеннәр, дибез,
    Балаларга байлык телибез,
    Буйлар җитмәгәнгә үреләбез,
    Бурыч артлы бурыч түлибез.

    Тик баеган саен бәхет кенә,
    Күңелдә нур гына артмый шул.
    Кесәләрдә акча арткан саен
    Яннан азган нәфес атлый шул.

    Тик баеган саен изгелекнең,
    Намус, аңның төшә кыйммәте.
    - Ишеттегезмәле, нефтьләргә
    Хуҗа булган Саран Гыйззәтне?
    Ир - хатынны, хатын - ирне белми
    Эчеп-тузып яткан җирендә
    Үлеп киткән, ди, бит исерек килеш
    Шул өч катлы иркен өендә.

    Өе иркен, тик җанына гына
    Кысан булган инде, күрәсең...
    Я, табыгыз череп баюлардан
    Бик бәхетле булган берәрсен!

    Тик нигә соң һаман ашыгабыз?
    Дөньяң җитсә, диләр, кителә.
    Барыбер дә теге дөньяларга
    Байлыкларны ташлап кителә...

    Их, әбиләр, биргән хәерләрем
    Үзгәртә дә алмас тормышны.
    Кешелек бит ничә гасыр буе
    Ике япьле пычак-язмышлы.

    Яхшы яшим, диеп бөккән билне
    Турайтып та кайчан өлгергән?
    Байлык өчен азмы сугыш-кырыш
    Илне, җирне суккан, бөлдергән?

    Азмы кеше башын кеше ашап,
    Нәфес коткысында биегән?
    Җәллад кылычының үткеренә
    Горурларның башы иелгән...

    Тик баеган саен нидер җитми,
    Эзләнгән ул кеше-бәхетсез.
    Эзләгәнен тапмый түбән таба
    Тәгәрәгән. Калган тәхетсез...

    ...Шәп яшибез.
    Акчаларны «көрәп»
    Алалар да «хором» төзиләр.
    Кадерләрен белми тапканының,
    Азгынлыктан «бәхет» эзлиләр...

    Байлык арткан саен акыл артмый,
    Бәхет артмый.
    Күңел киңәйми.
    Иномарка машиналар уза.
    Әбиемә хәер бирәлми...

    Комсызлыкның шәпле чанасына
    Утырмаска иде ничек тә,
    Шул алдаткыч келә торсын иде
    Кешеләргә ачык ишектә...

    «Хором»нарга кызыккан нәфесне
    Хәрәмнәрдән саклап булырмы?
    Бакырларга хәҗәт калып берчак,
    И, сузмасам иде кулымны...
    Гуль Мирхади (Гульнара Зинатулловна Шаймухаметова)
    Медные деньги. Поэма (на татарском языке)





    ← назад   ↑ наверх