• История -Публицистика -Психология -Религия -Тюркология -Фантастика -Поэзия -Юмор -Детям                 -Список авторов -Добавить книгу
  • Константин Пензев

    Хемингуэй. Эпиграфы для глав

    Мусульманские праздники

    Тайны татарского народа


  • Полный список авторов

  • Популярные авторы:
  • Абдулла Алиш
  • Абдрахман Абсалямов
  • Абрар Каримулин
  • Адель Кутуй
  • Амирхан Еники
  • Атилла Расих
  • Ахмет Дусайлы
  • Аяз Гилязов
  • Баки Урманче
  • Батулла
  • Вахит Имамов
  • Вахит Юныс
  • Габдулла Тукай
  • Галимжан Ибрагимов
  • Галимъян Гильманов
  • Гаяз Исхаки
  • Гумер Баширов
  • Гумер Тулумбай
  • Дердменд
  • Диас Валеев
  • Заки Зайнуллин
  • Заки Нури
  • Захид Махмуди
  • Захир Бигиев
  • Зульфат
  • Ибрагим Гази
  • Ибрагим Йосфи
  • Ибрагим Нуруллин
  • Ибрагим Салахов
  • Кави Нажми
  • Карим Тинчурин
  • Каюм Насыри
  • Кул Гали
  • Кул Шариф
  • Лев Гумилёв
  • Локман-Хаким Таналин
  • Лябиб Лерон
  • Магсум Хужин
  • Мажит Гафури
  • Марат Кабиров
  • Марс Шабаев
  • Миргазыян Юныс
  • Мирсай Амир
  • Мурад Аджи
  • Муса Джалиль
  • Мустай Карим
  • Мухаммат Магдиев
  • Наби Даули
  • Нажип Думави
  • Наки Исанбет
  • Ногмани
  • Нур Баян
  • Нурихан Фаттах
  • Нурулла Гариф
  • Олжас Сулейменов
  • Равиль Файзуллин
  • Разиль Валиев
  • Рамиль Гарифуллин
  • Рауль Мир-Хайдаров
  • Рафаэль Мустафин
  • Ренат Харис
  • Риза Бариев
  • Ризаэддин Фахретдин
  • Римзиль Валеев
  • Ринат Мухамадиев
  • Ркаил Зайдулла
  • Роберт Миннуллин
  • Рустем Кутуй
  • Сагит Сунчелей
  • Садри Джалал
  • Садри Максуди
  • Салих Баттал
  • Сибгат Хаким
  • Тухват Ченекай
  • Умми Камал
  • Файзерахман Хайбуллин
  • Фанис Яруллин
  • Фарит Яхин
  • Фатих Амирхан
  • Фатих Урманче
  • Фатых Хусни
  • Хабра Рахман
  • Хади Атласи
  • Хади Такташ
  • Хасан Сарьян
  • Хасан Туфан
  • Ходжа Насретдин
  • Шайхи Маннур
  • Шамиль Мингазов
  • Шамиль Усманов
  • Шариф Камал
  • Шаукат Галиев
  • Шихабетдин Марджани
  • Юсуф Баласагуни




  • Хисам Кятиб


    (XIV йөз)
     
    ҖӨМҖӨМӘ СОЛТАН* (1369)
    (поэмадан өзекләр)
     
    ...Бу кара йир, кем күрерсән, туп-тулуг
    Адәм угланларыдыр кечек-олуг.
    Һәр кадәм1 кем йир йөзенә басарсән,
    Һәр кадәмдә2 адәм йөзенә басарсән...
    ...Бу кара тупрак эчендә ничәләр
    Йатырлар ошбу төн, көндез, кичәләр.
    Кеме солтан, кеме кол, кеме әмир,
    Кеме хуҗа, кеме бай, кеме фәкыйрь.
    Кеме углан, кеме шәйх, кеме фәта3,
    Кемнең тупракын йилләр сүвереб4.
    Кеменең сүңәкләре көнгә5 корыб,
    Олуг, кечек, бай вә йуксыл – билгесез,
    Әмир, мескен, кол вә солтан – билгесез...
     
    * * *
     
    ...Йа нәбиулла6, ишеткел бу сүзем,
    Кем ниләр күребдер анда бу күзем.
    Ул җәһәннәм тәмугында, и олуг,
    Бер кавем7 күрдем – бичин йөзлек камуг8.
    Анлар ирмеш дөньяда нәфсе кәрәм9,
    Кем йиймеш ирмешләр10 анлар күп хәрам.
     
    Йәнә бер кавем анлар катында иде,
    Башы түбән, азакы11 өстен иде.
    Анлар ирмеш кем борынын күтәреб,
    Йөрер ирмеш һәрбере "Мән! Мән!" тиеб.
    Иргә мең һөнәр үгрәнмәк күб дәгел,
    Илля булса бер – мән-мәнлек йөб дәгел12...
    ...Йәнә бер таифә13 күрдем, кем торыр,
    Күзләре йук; кайда булса, тик йөрер.
    Анлар ирмеш онытыб үз-үзләрен,
    Үзгәнең гаибенә салмыш күзләрен.
     
    Йәнә күрдем бер кавем мән: теле йук,
    Һәм тәкый14 бер кавем – азак, әле15 йук.
    Телсез анлар – хакимләр ирмеш борын16,
    Игри17 хөкем берлә тотмышлар урын.
    Илсез-азаксыз18 тәкый анлар, имеш,
    Кем анлардин күңшеләре19 рәнҗемеш...
    <

    * Җөмҗөмә солтан / Төз. Хатип Госман. – Казан: КДУ нәшр., 1970.
    1 Кадәм – адым.
    2 Кадәмдә – адымда; табан асты белән.
    3 Фәта – игелек иясе; егет.
    4 Сүвереб – себереп.
    5 Көнгә – кояшка.
    6 Нәбиулла – алла илчесе.
    7 Кавем – төркем.
    8 Бичин йөзлек камуг – һәммәсе маймыл йөзле.
    9 Кәрәм – юмарт.
    10 Йиймеш ирмешләр – ашамызлар, ашаганнар.
    11 Азакы – аягы.
    12 Йөб дәгел – монда: аз тңгел.
    13 Таифә – төркем.
    14 Тәкый – тагын.
    15 Әле – кулы.
    16 “Телсезләр – элек хөкем чыгаручылар (судьялар) булганнар”.
    17 Игри – ялган.
    18 Илсез-азаксыз – кулсыз-аяксыз.
    19 Күңшеләре – күршеләре.





    ← назад   ↑ наверх