• История -Публицистика -Психология -Религия -Тюркология -Фантастика -Поэзия -Юмор -Детям                 -Список авторов -Добавить книгу
  • Константин Пензев

    Хемингуэй. Эпиграфы для глав

    Мусульманские праздники

    Тайны татарского народа


  • Полный список авторов

  • Популярные авторы:
  • Абдулла Алиш
  • Абдрахман Абсалямов
  • Абрар Каримулин
  • Адель Кутуй
  • Амирхан Еники
  • Атилла Расих
  • Ахмет Дусайлы
  • Аяз Гилязов
  • Баки Урманче
  • Батулла
  • Вахит Имамов
  • Вахит Юныс
  • Габдулла Тукай
  • Галимжан Ибрагимов
  • Галимъян Гильманов
  • Гаяз Исхаки
  • Гумер Баширов
  • Гумер Тулумбай
  • Дердменд
  • Диас Валеев
  • Заки Зайнуллин
  • Заки Нури
  • Захид Махмуди
  • Захир Бигиев
  • Зульфат
  • Ибрагим Гази
  • Ибрагим Йосфи
  • Ибрагим Нуруллин
  • Ибрагим Салахов
  • Кави Нажми
  • Карим Тинчурин
  • Каюм Насыри
  • Кул Гали
  • Кул Шариф
  • Лев Гумилёв
  • Локман-Хаким Таналин
  • Лябиб Лерон
  • Магсум Хужин
  • Мажит Гафури
  • Марат Кабиров
  • Марс Шабаев
  • Миргазыян Юныс
  • Мирсай Амир
  • Мурад Аджи
  • Муса Джалиль
  • Мустай Карим
  • Мухаммат Магдиев
  • Наби Даули
  • Нажип Думави
  • Наки Исанбет
  • Ногмани
  • Нур Баян
  • Нурихан Фаттах
  • Нурулла Гариф
  • Олжас Сулейменов
  • Равиль Файзуллин
  • Разиль Валиев
  • Рамиль Гарифуллин
  • Рауль Мир-Хайдаров
  • Рафаэль Мустафин
  • Ренат Харис
  • Риза Бариев
  • Ризаэддин Фахретдин
  • Римзиль Валеев
  • Ринат Мухамадиев
  • Ркаил Зайдулла
  • Роберт Миннуллин
  • Рустем Кутуй
  • Сагит Сунчелей
  • Садри Джалал
  • Садри Максуди
  • Салих Баттал
  • Сибгат Хаким
  • Тухват Ченекай
  • Умми Камал
  • Файзерахман Хайбуллин
  • Фанис Яруллин
  • Фарит Яхин
  • Фатих Амирхан
  • Фатих Урманче
  • Фатых Хусни
  • Хабра Рахман
  • Хади Атласи
  • Хади Такташ
  • Хасан Сарьян
  • Хасан Туфан
  • Ходжа Насретдин
  • Шайхи Маннур
  • Шамиль Мингазов
  • Шамиль Усманов
  • Шариф Камал
  • Шаукат Галиев
  • Шихабетдин Марджани
  • Юсуф Баласагуни




  • Галимҗан Гыйльманов

    УЕН

    (Антихикәя)


    Кафе. Ишектән тәкәббер генә бер чибәркәй килеп керде. Залга үтешли, янәшәдәге өстәл артында моңаеп утыручы егеткә күз сирпеп алды. Әллә исәнләште дә инде?

    — Исәнмесез?

    — Исәнмесез...

    Тормышның кануннары шундый — бу очракта егет чибәркәй янына килеп утырырга, аның белән танышырга тиеш.

    Затлы шәраб шешәсе тотып килгән егетне кыз шулай булырга тиеш кебек кабул итте. Ләкин үзенең йөзен дә югалтмады.

    — Мөмкинме?

    — Мин... таныш түгел егетләр белән сөйләшмим...

    — Ә без танышлар бит.

    — Юктыр, таныш түгелдер...

    — Ничек? Бая гына исәнләштек түгелме?

    — Мин бит болай гына... Ялгыш кына...

    — Юк инде, таныш дигәч — таныш. Исәнләшкәнбез икән, димәк без — танышлар... Этика шуны таләп итә.

    — Этика? Сез бу сүзне каян беләсез?

    — Беләм, ник белмәскә?!

    — Тагын нинди матур сүзләр беләсез?

    — Тагынмы? Тагын... Язмыш дигән сүзне беләм. Мәхәббәт, Бәхет дигән сүзләрне...

    — О! Менә сез нинди зыялы икән! Хәтта шагыйрь!

    — Ә нигә — “сез”?

    — “Син” булмас бит инде.

    — Ник булмасын?!

    — Минемчә, “син”гә иртәрәк әле.

    — Бер дә иртә түгел, нәкъ вакыты.

    — Ярый, “син”дә булсын ди... Шуннан? Ни өчен “син” инде?

    — Чөнки без бергә яшәячәкбез.

    — Нәрсә-ә-ә?

    — Без бергә булачакбыз, дим...

    — Ә менә бу юлы арттырып җибәрдең...

    — Бер дә арттыррмадым.

    — Ышандыр.

    — Ышандырам. Мин сиңа ошыйммы? Дөресен әйт! Ошыйммы?

    — Синме? Син... Юк... Ошыйсың!..

    — Син дә миңа ошыйсың... Ышандырдыммы?

    — Аңламадым.

    — Аңладың аңладың...

    — Чынлап аңламадым...

    — Без бит бер-беребезне ошатабыз, тагын нәрсә кирәк — бергә буласы гына кала.

    — Ай-һай җиңел хәл итәсең син язмыш дигән әйберне. Тормыш ул катлаулырак, кем...

    — Сәлам!

    — Ә? Сәлам! Исәнләштек бит инде.

    — Минем исемем шундый. Сәлам. Ягъни — “Исәнме-саумы, привет, гутен таг!” дигәнне белдерә. Ә син кем?

    — Минме? Мин... Ә нәрсәгә ул сиңа?

    — Сиңа нәрсәгә, миңа да шуңа.

    — Шулай да, нәрсәгә?

    — Кирәк, өйләнү турындагы таныклыкка язу өчен кирәк!

    — Әһә! Менә бу юлы чынлап ялгыштың!..

    — Юк, ялгышмадым.

    — Ышандыр.

    — Ышандырам. Син минеке булмасаң да, икенче бер сылуга өйләнгән чакта, таныклыкка: “Фәлән кыз миңа кияүгә чыкмаганлыктан гына өйләнәм”, — дип язып куячакмын...

    — Синең белән кызык! Рәхәт...

    — Соң, шулай булгач?

    — Нәрсә — шулай булгач?

    — Бергә булырга кирәк безгә.

    — Бергә?

    — Әйе, бергә.

    — Кит, оятсыз!

    — Аңламадың... Әйдә вәгъдә бирешик, димим бит мин... Вәгъдә — иман; аны кем ничек саклый — шулай әҗерен дә күрә...

    — Җиңел бирелгән вәгъдә җиңел китә дә ул...

    — Җиңел килгән мәхәббәт җиңел китә, димәкче буласыңмы?

    — Әйе.

    — Карале, син дә кызык... Синең белән дә рәхәт...

    — Юктыр...

    — Рәхәт дигәч рәхәт. Син... балалар кебек. Наив һәм мудрый.

    — Берьюлы наив та, акыллы да булып буламыни?

    — Була. Әнә балаларга кара. Кешенең бөеклеге, аның кеше буларак мөлаемлеге шушы ике сыйфатны яраклаштырып яшәүдә. Аның гармониясен булдыруда...

    — О! Син — философ!

    — Ә мин чынлап та философ! Күңелем белән дә, эшем буенча да... Университетта укытам мин.

    — Димәк, сиңа яшәү җиңелрәк...

    — Ә-ә? Ни өчен?

    — Бөтен проблемаларыңа фәлсәфи күзлектән карап кына хәл итеп барасың...

    — Анысы дөрес... Ләкин аның бер авырлыгы да бар.

    — Нинди?

    — Философ кеше, телиме, теләмиме, үз тормышына, үз борчуларына гына йомылып калмыйча, бөтен кешелек, бөтен дөнья проблемалары өчен борчылып, җаваплылык тоеп яши... Аның фикерләү рәвеше шундый... Бу яклап аңа кыенрак та...

    — Син әйбәт кеше, Сәлам. Үз тормышың турында сөйләле...

    — Нәрсәсен сөйлисең инде? Аның бер кызыгы да юк. Ә менә синең тормышыңны сөйләп бирә алам.

    — Син күрәзәчеме әллә?

    — Күрәзәче. Минем күрәзәлегем сиңа гына кагыла, Румия.

    — Ой! Каян белдең минем исемне?

    — Әйттем бит күрәзәче дип...

    — Шуннан-шуннан?

    — Шуннан... шул. Синең ирең бар. Әйбәт кеше. Гомерлек ярың булачак ул. Өч яшьлек кызыгыз бар. Әдилә. Сез өчәүләп урманда йөрергә яратасыз. Сиңа зәңгәрсу күлмәкләр ошый...

    — Тагын-тагын?

    — Син чит илгә сәяхәт кылырга хыялланасың ә иреңнең акчасы юк...

    — Монысы вак әйберләр... Ә менә әйт әле — ирем мине яратамы?

    — Ярата! Үлеп ярата! Синнән башка ул үз тормышын күз алдына да китерә алмый!

    — Чынлапмы? Ә хәзер кайда ул?

    — Улмы? Ул... хәзер... синең каршыңда утыра!

    — Шаяртма! Мин синнән башка беркемне дә күрмим...

    — Ныклабрак карале... Юк-юк, карама. Күзләреңне генә йом. Йомдыңмы? Ә хәзер ач!

    ...Ярты сәгать элек кенә очраклы рәвештә танышып, хәзер исә сыенышып, көлешә-көлешә ишектән чыгып баручы бу ике сәер кешегә кафедагылар гаҗәпләнеп, хәтта шаккатып карап калдылар. Бер Ходай тәгалә белән мин — шушы юлларның авторы гына аларның үз тормышларыннан уен ясап кызык табып йөрүче ир белән хатын икәнлекләрен төгәл белә идек.

    19 февраль, 2005 ел.


  • Ике дус һәм ак бабай хакында кыйсса (Хикәя)
  • Өндәге төш (Новелла)
  • Очрашу (Хикәя)
  • Тәртипсез малай (Хикәя)
  • Ясимә ятимә түгел (Хикәя)
  • Уен (Антихикәя)
  • Кыска хикәяләр (Цикл)
  • Илаһи көн (Тарихи хикәя)
  • Төнге кош (Хикәя)
  • «Педагог» (Хикәя)
  • Хак чишмәсе (Хикәя)
  • Туй котлавы (Хикәя-диалог)
  • Саташу (Хикәя)
  • Битлек (Новелла)
  • Чуар колак (Хикәя)
  • Кубарылу (Хикәя)
  • «Алтылы» (Тормыштан алынган хикәя)
  • Минем янга атлар килде... (Хикәя)
  • Туган көнсез малай (Хикәя)
  • Туй төне (Новелла)
  • Жан сурәте (Хикәя)
  • Сукыр язмыш (Хикәя)
  • Тамга (Хикәя)
  • Күзләр хакында хикәят (Фронтовик хатирәсе)
  • Степан рухына дога (Тормыштан алынган хикәя)
  • Үч хәтере (Хикәя)
  • “Сезгә хатын-кыз кирәкме?” (Хикәя)
  • Юл читендәге авыл (Хикәя)
  • Сынау – сыналу ул... (Хикәя)
  • Пәйгамбәрләр күпме яши? (Хикәя)
  • Кара төн (Кыйсса)
  • Өченче ишек (Хикәя)
  • Карындаш (Хикәя)
  • Йөрәк чире (Хикәя)
  • Кара каз (Әгерҗе ягында ишеткәннәр буенча)
  • Ходай бүләге (Бәян)
  • Дөнья чигендәге очрашу (Хикәя)
  • Күн итек кыйссасы (Хикәя)
  • Яшел тутый (Новелла)
  • Әнизәр (Хикәя)
  • Борылыш (Хикәя)
  • Җир астыннан юллар бар (Хикәя)
  • «Нимес» (Хикәя)
  • Тәкъдиргә юл (Хикәя)
  • Тәкъдирдән узмыш (Новелла)
  • Алдакчы тукран (Балаларга шигырьләр)
  • Күңелем сурәте (Шигырьләр, җырлар)
  • «Сәгадәт» бәхет дигән сүз (Хикәя)
  • Чәчәк сатучы егет (Хикәя)
  • «Похоронка» (Хикәя)
  • Йодрык (Хикәя)
  • Йолдыз (Новелла)
  • Лифтта (Хикәя)
  • Сөйгәнемнең исеме сиринә (Новелла)
  • Җир астындагы язмышлар (Хикәя)
  • Йорт иясе (Хикәя)
  • Гомер боҗрасы (Моңсу хикәя)
  • Кияү киче (Новелла)
  • Төнге күбәләк (Хикәя)
  • Шаһит (Хикәя)
  • Албастылар (хыялый кыйсса)
  • Оча торган кешеләр (бәян)
  • Язмышның туган көне (Повесть)
  • Җанбалык (Повесть)
  • Бөкре (Бәян)
  • Шартлау (Повесть)
  • Табылдык хатлар (Повесть)
  • Тимерче (Кыйсса)
  • Аллалар кайда яши? (Бәян)
  • Бала хакы (Бәян)
  • Сагышың булса, суга сал (Повесть)
  • Эт елы (Бәян)
  • Соңгы сугыш (Бәян)
  • Әткәйнең сугыш көндәлеге (Повесть-хатирә)
  • Җанбалык (Повесть)
  • Күрәзә (Повесть)
  • Фәрештә (Повесть)
  • Мөсәллим карт догалары (Хикәя)
  • Гөлләр дә елый (Хикәя)
  • Күңел күзең күрәме? (Хикәя)
  • Артист (Хикәя)
  • 1 нче июнь (Новелла)
  • Авылдаш (Хикәя)
  • Алтын кыйссасы (Хикәя)
  • Бүреләр һәм Иоһанн Себастьян Бах (Хикәя)
  • Балта остасы (Новелла)
  • Бәхет юлда яши (Хикәя)
  • Булат нигә йокламый? (Моңсу хикәя)
  • Ана сүзе (Хикәя)
  • Исемең ничек, Гадел? (Повесть)
  • Тозлы яңгыр (Гыйбрәтле кыйсса)
  • Хак (Бәян)
  • Әрем исе (Хикәя)
  • Гомер эзләү (Новелла)




  • ← назад   ↑ наверх