• История -Публицистика -Психология -Религия -Тюркология -Фантастика -Поэзия -Юмор -Детям                 -Список авторов -Добавить книгу
  • Константин Пензев

    Хемингуэй. Эпиграфы для глав

    Мусульманские праздники

    Тайны татарского народа


  • Полный список авторов

  • Популярные авторы:
  • Абдулла Алиш
  • Абдрахман Абсалямов
  • Абрар Каримулин
  • Адель Кутуй
  • Амирхан Еники
  • Атилла Расих
  • Ахмет Дусайлы
  • Аяз Гилязов
  • Баки Урманче
  • Батулла
  • Вахит Имамов
  • Вахит Юныс
  • Габдулла Тукай
  • Галимжан Ибрагимов
  • Галимъян Гильманов
  • Гаяз Исхаки
  • Гумер Баширов
  • Гумер Тулумбай
  • Дердменд
  • Диас Валеев
  • Заки Зайнуллин
  • Заки Нури
  • Захид Махмуди
  • Захир Бигиев
  • Зульфат
  • Ибрагим Гази
  • Ибрагим Йосфи
  • Ибрагим Нуруллин
  • Ибрагим Салахов
  • Кави Нажми
  • Карим Тинчурин
  • Каюм Насыри
  • Кул Гали
  • Кул Шариф
  • Лев Гумилёв
  • Локман-Хаким Таналин
  • Лябиб Лерон
  • Магсум Хужин
  • Мажит Гафури
  • Марат Кабиров
  • Марс Шабаев
  • Миргазыян Юныс
  • Мирсай Амир
  • Мурад Аджи
  • Муса Джалиль
  • Мустай Карим
  • Мухаммат Магдиев
  • Наби Даули
  • Нажип Думави
  • Наки Исанбет
  • Ногмани
  • Нур Баян
  • Нурихан Фаттах
  • Нурулла Гариф
  • Олжас Сулейменов
  • Равиль Файзуллин
  • Разиль Валиев
  • Рамиль Гарифуллин
  • Рауль Мир-Хайдаров
  • Рафаэль Мустафин
  • Ренат Харис
  • Риза Бариев
  • Ризаэддин Фахретдин
  • Римзиль Валеев
  • Ринат Мухамадиев
  • Ркаил Зайдулла
  • Роберт Миннуллин
  • Рустем Кутуй
  • Сагит Сунчелей
  • Садри Джалал
  • Садри Максуди
  • Салих Баттал
  • Сибгат Хаким
  • Тухват Ченекай
  • Умми Камал
  • Файзерахман Хайбуллин
  • Фанис Яруллин
  • Фарит Яхин
  • Фатих Амирхан
  • Фатих Урманче
  • Фатых Хусни
  • Хабра Рахман
  • Хади Атласи
  • Хади Такташ
  • Хасан Сарьян
  • Хасан Туфан
  • Ходжа Насретдин
  • Шайхи Маннур
  • Шамиль Мингазов
  • Шамиль Усманов
  • Шариф Камал
  • Шаукат Галиев
  • Шихабетдин Марджани
  • Юсуф Баласагуни




  • Равил Фәхретдинов

    ХРОНОЛОГИК ТАБЛИЦА

    Б. э. к. 100—75 меңъеллыкларИдел буенда һәм хәзерге Татарстан Республикасы җирләрендә борынгы ыруглык җәмгыяте кешеләренең беренче торулыклары барлыкка килү
    Б. э. к. VIII—III йөзләрИдел-Кама төбәгендә борынгы ыруглык җәмгыятенең иң мәгълүм археологик культураларыннан берсе булган Ананьино культурасы яшәгән дәвер
    Безнең эраның IV-VIII йөзләреТөрки телле кабиләләр калдырган Имәнкискә культурасы яшәгән чор
    375 елХалыкларның Бөек күчеш чоры башлану
    375—453 елларҺуннар империясе яшәгән дәвер
    552 елТөрки каханлыгы барлыкка килү. Борынгы татар кабиләләре, «Утыз татар» кабиләләре союзы турында беренче тарихи мәгълүматлар
    VII йөз башыТөрки каханлыгының ике дәүләткә: Көнбатыш Төрки каханлыгына һәм Көнчыгыш Төрки каханлыгына бүленүе
    740, 745 елларКөнбатыш Төрки һәм Көнчыгыш Төрки каханлыкларының таркалуы
    632 ел—650 еллар башыАзов буенда Бөек Болгар яшәгән вакыт
    650—965 елларХәзәр каханлыгы яшәгән дәвер
    VIII—X йөзләрКимәк каханлыгы яшәгән дәвер
    IX йөз ахыры—X йөз башыУрта Иделдә яңа болгар дәүләте — Идел Болгары барлыкка килү
    922 ел (һиҗри белән 310 ел)Идел Болгарына Багдадтан гарәп илчелеге килү һәм Болгарда рәсми төстә аның хакиме Алмас җитәкчелегендә ислам динен кабул итү
    985, 1006 елларКиев Русе һәм Идел Болгары арасындагы тынычлык килешүләре
    1164,1184 елларВладимир-Суздаль кенәзе Андрей Боголюбскийның Идел Болгарына походлары
    1229 елТөньяк-Көнчыгыш Русь һәм Идел Болгары арасында килешү төзелү
    1236 елМонголларның Идел Болгарын басып алуы
    1243 елАлтын Урда дәүләте төзелү
    1243—1255 елларБату ханның идарә итүе
    1256—1266 елларБәркә ханның идарә итүе
    1312—1342 елларҮзбәк ханның идарә итүе
    1342—1357 елларҖанибәк ханның идарә итүе
    1380—1396 елларТуктамыш ханның идарә итүе
    1422, 1424—1438 елларОлуг Мөхәммәт хан идарә иткән дәвер
    1380 елның 8 сентябреРус дәүләте һәм Алтын Урда төмәне Мамай җитәкчелегендәге гаскәрләр арасында булган Куликово сугышы. Мамайның җиңелүе
    1391 елның 18 июнеТуктамыш хан белән Аксак Тимер гаскәрләре арасында Идел буендагы Кондырча елгасы янында булган сугыш. Туктамышның җиңелүе
    1395 елның 15—16 апрелеТуктамыш хан белән Аксак Тимер арасында Төньяк Кавказда Төрек елгасы буендагы сугыш. Туктамышның җиңелүе.
    1431 елМәскәүнең олы кенәзе Василий II нең воеводасы Федор Пестрыйның Болгар шәһәренә походы
    1430—1440 елларАлтын Урданың таркалуы
    1438, 1445 елларБелев һәм Суздаль бәрелешләрендә Олуг Мөхәммәтнең Василий II не җиңүе
    1445 елКазан ханлыгы төзелү
    1445—1465 елларМәхмүтәк ханның идарә итүе
    1467—1479 елларИбраһим ханның идарә итүе
    1487—1496, 1502— 1518 елларМөхәммәтәмин ханның идарә итүе
    1524—1531, 1536—1546, 1546—1549 елларСафагәрәй ханның идарә итүе
    1506 елның 25 июне100 меңле рус гаскәренең Казан янында җиңелүе
    1548, 1549, 1550 елларИван Грозныйның Казанга походлары
    1552 елның 2 октябреИван Грозный гаскәрләренең Казанны һәм Казан ханлыгын яулап алуы
    1552—1556 елларТатарларның һәм Урта Идел буенда яшәгән башка халыкларның бәйсезлек өчен сугышы. Казан ханлыгының тәмам җимерелүе
    1429—1598 елларСебер ханлыгы яшәгән дәвер
    1452 — 1681 елларКасыйм ханлыгы яшәгән дәвер
    1459—1556 елларӘстерхан ханлыгы яшәгән дәвер
    1420—1430 еллар — XVII йөзНугай Урдасы яшәгән дәвер
    1433—1502 елларЗур Урда яшәгән дәвер
    1443 елКырым ханлыгы барлыкка килү
    1468—1515 елларКырымның иң көчле ханы Миңлегәрәй идарә иткән дәвер
    1686, 1689 елларКырым ханлыгы белән сугышларда рус гаскәренең җиңелүе
    1774 елКырым ханлыгының язмышын хәл иткән Кечек Кайнарҗа солыхы төзелү
    1783 елКырым ханлыгын мәҗбүри төстә Рус дәүләтенә кушу


    Равил ФАХРЕТДИНОВ
    Татарский народ и история Татарстана (на татарском языке)






    ← назад   ↑ наверх